МЕТЕОРОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРДЫҢ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА САПАСЫНА ӘСЕРІН БАҒАЛАУ

Авторы

  • Губашева Б.Е. «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КеАҚ, Орал қаласы, Жангир хан, 51,Қазақстан Республикасы https://orcid.org/0000-0003-2084-9434
  • Цыганков В.И «Ақтөбе ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС, Мир көшесі, 1-үй, Кеңес Нокин ауылы, Ақтөбе облысы, Қазақстан Республикасы https://orcid.org/0000-0002-3652-3888
  • Альпейсова Н.Қ., «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КеАҚ, Орал қаласы, Жангир хан, 51,Қазақстан Республикасы

DOI:

https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-1-2-100-109

Аннотация

Метеорологические условия играют важную роль в накоплении или распределении выбросов загрязняющих веществ в атмосфере. То есть концентрация загрязняющих веществ в атмосфере контролируется не только сбросами, но и метеорологическими условиями. Различные метеорологические факторы по-разному влияют на уровень загрязнения воздуха вредными примесями. Постоянно действующие природные факторы - атмосферное давление, температура воздуха, скорость и направление ветра, влажность и периодически возникающие метеорологические явления (количество осадков, туман и т.д.) - способны изменять концентрацию вредных веществ в определенных сочетаниях, синоптических условиях и физическом состоянии атмосферы (стратификация) в десятки раз. Неблагоприятные метеорологические условия наблюдаются ежегодно и могут возникать независимо от сезона года. В связи с этим необходимо постоянное наблюдение за неблагоприятными синоптическими условиями. Распределение, интенсивность, продолжительность и частота изменений атмосферного давления формируют условия циркуляции, стратификацию атмосферы, характер погоды и климатический режим в целом. В статье показана взаимосвязь между концентрацией загрязняющих веществ (диоксид азота, оксид азота, оксид углерода, диоксид серы) и метеорологическими условиями. Данные были взяты и сопоставлены в летние, осенние и зимние месяцы.

Биографии авторов

Губашева Б.Е., «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КеАҚ, Орал қаласы, Жангир хан, 51,Қазақстан Республикасы

ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандитаты

Цыганков В.И, «Ақтөбе ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС, Мир көшесі, 1-үй, Кеңес Нокин ауылы, Ақтөбе облысы, Қазақстан Республикасы

ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты,селекция және бастапқы тұқым шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі

Альпейсова Н.Қ.,, «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КеАҚ, Орал қаласы, Жангир хан, 51,Қазақстан Республикасы

Магистрант

Библиографические ссылки

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

Banta, R. M. Alvarez et al Dependence of daily peak O3 concentrations near Houston, Texas on environmental factors: wind speed, temperature, and boundary-layer depth [Текст] / R. M. Banta, C. J. Senff, R. J. Alvarez et al // Atmospheric Environment. — 2011. — № 1. — Б. 162-173.

Альпейсова, Н.Қ.Атмосферадағы ластаушы заттардың концентрациясының жел жылдамдығына, ауа температурасына тәуелділігі [Текст] / Н.Қ.Альпейсова, Б.Е.Губашева // Ғылымға жол - 2023. — 2023. — Б. 22-26.

Казгидромет [Электрондық ресурс] // Казгидромет : [сайт]. — URL: https://www.kazhydromet.kz/.

Cai, W.Weather conditions conducive to Beijing severe haze more frequent under climate change [Текст] / W.Cai, K.Li, H.Liao, H.Wang and L. Wu // Nat. Clim. Change. — 2017. — № 7. — Б. 257-262.

Jacob, D. J.Effect of climate change on air quality [Текст] / D. J. Jacob and D. A. Winner// Atmos. Environ. — 2009. — № 43. — Б. 51-23.

T. Chen, S.Chen Characterization of air pollution in urban areas of Yangtze River Delta, China [Текст] / T. Chen, S. Deng, Y. Gao, L. Qu, M. Li, and D. Chen // Chinese Geographical Science. — 2017. — № 5. — Б. 836-846.

Hu, D. J. Urban air quality, meteorology and traffic linkages: evidence from a sixteen-day particulate matter pollution event in December 2015, Beijing [Текст] / D. Hu, J. Wu, K. Tian, L. Liao, M. Xu, and Y. Du // Journal of Environmental Sciences. — 2017. — № 59. — Б. 30-38.

C. Shi, R.Meteorological conditions conducive to PM2.5 pollution in winter 2016/2017 in the western Yangtze River Delta, China [Текст] / C. Shi, R. Yuan, B. Wu et al. // Science Of the Total Environment. — 2018. — № 642. — Б. 1221-1232.

Mahmud, A. Climate impact on airborne particulate matter concentrations in California using seven year analysis periods [Текст] / A. Mahmud, M. Hixson, J. Hu, Z. Zhao, S.-H. Chen, and M. J. Kleeman // Atmospheric Chemistry and Physics. — 2010. — № 22. — Б. 1197-1214.

Adame, J. A. Application of cluster analysis to surface ozone, NO2 and SO2 daily patterns in an industrial area in Central-Southern Spain measured with a DOAS system [Текст] / J. A. Adame, A. Notario, F. Villanueva, and J. Albaladejo // Science of the Total Environment. — 2012. — № 429. — Б. 281-291.

Murray, F.W. On the computation of saturation vapor pressure [Текст] / Murray, F.W // Meteorol. — 2018. — № 11. — Б. 203-204.

Analitis, A . Synergistic effects of ambient temperature and air pollution on health in Europe [Текст] / A. Analitis et al // project Int. J. Environ. Res. Public Health . — 2018. — № 15. — Б. 18-56.

Ashmore, M, R. Assessing the future global impacts of ozone on vegetation [Текст] / M. R. Ashmore // Plant Cell Environ. — 2005. — № 28. — Б. 64.

Knowlton, K. Assessing ozone-related health impacts under a changing climate [Текст] / K. Knowlton, J. Rosenthal, C. Hogrefe, B. Lynn, S. Gaffin, R. Goldberg et al // Environ Health Perspect. — 2004. — № 15. — Б. 57-63.

Watts, N. Health and climate change: policy responses to protect public health [Текст] / N. Watts, WN . Adger, P. Agnolucci, A. Blackstock, P. Byass, WJ. Cai et al // Lancet. — 2015. — № 386. — Б. 61-91.

Bernardino,A. D. Pollutant fluxes in two-dimensional street canyons [Текст] / A. Di Bernardino et al // Urban climate. — 2018. — № 14. — Б. 43-48.

Elminir, H.K. Dependence of urban air pollutants on meteorology [Текст] / H.K. Elminir // Sci. Total Environ. — 2005. — № 9. — Б. 54-59.

Zhang, Q. et al Transboundary health impacts of transported global air pollution and international trade [Текст] / Q. Zhang et al // Nature. — 2017. — № 543. — Б. 705-709.

Landrigan, P. J. Air pollution and health [Текст] / Landrigan, P. J. // Lancet Public Health. — 2017. — № 2. — Б. 4-5.

Zhang, X.The impact of exposure to air pollution on cognitive performance [Текст] / X.Zhang, X. Chen,&X. Zhang // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. — 2018. — № 115. — Б. 9193-9197.

REFERENCES

Banta, R. M. Alvarez et al Dependence of daily peak O3 concentrations near Houston, Texas on environmental factors: wind speed, temperature, and boundary-layer depth [Текст] / R. M. Banta, C. J. Senff, R. J. Alvarez et al // Atmospheric Environment. — 2011. — № 1. — Б. 162-173.

Альпейсова, Н.Қ.Атмосферадағы ластаушы заттардың концентрациясының жел жылдамдығына, ауа температурасына тәуелділігі [Текст] / Н.Қ.Альпейсова, Б.Е.Губашева // Ғылымға жол - 2023. — 2023. — Б. 22-26.

Казгидромет [Электрондық ресурс] // Казгидромет : [сайт]. — URL: https://www.kazhydromet.kz/.

Cai, W.Weather conditions conducive to Beijing severe haze more frequent under climate change [Текст] / W.Cai, K.Li, H.Liao, H.Wang and L. Wu // Nat. Clim. Change. — 2017. — № 7. — Б. 257-262.

Jacob, D. J.Effect of climate change on air quality [Текст] / D. J. Jacob and D. A. Winner// Atmos. Environ. — 2009. — № 43. — Б. 51-23.

T. Chen, S.Chen Characterization of air pollution in urban areas of Yangtze River Delta, China [Текст] / T. Chen, S. Deng, Y. Gao, L. Qu, M. Li, and D. Chen // Chinese Geographical Science. — 2017. — № 5. — Б. 836-846.

Hu, D. J. Urban air quality, meteorology and traffic linkages: evidence from a sixteen-day particulate matter pollution event in December 2015, Beijing [Текст] / D. Hu, J. Wu, K. Tian, L. Liao, M. Xu, and Y. Du // Journal of Environmental Sciences. — 2017. — № 59. — Б. 30-38.

C. Shi, R.Meteorological conditions conducive to PM2.5 pollution in winter 2016/2017 in the western Yangtze River Delta, China [Текст] / C. Shi, R. Yuan, B. Wu et al. // Science Of the Total Environment. — 2018. — № 642. — Б. 1221-1232.

Mahmud, A. Climate impact on airborne particulate matter concentrations in California using seven year analysis periods [Текст] / A. Mahmud, M. Hixson, J. Hu, Z. Zhao, S.-H. Chen, and M. J. Kleeman // Atmospheric Chemistry and Physics. — 2010. — № 22. — Б. 1197-1214.

Adame, J. A. Application of cluster analysis to surface ozone, NO2 and SO2 daily patterns in an industrial area in Central-Southern Spain measured with a DOAS system [Текст] / J. A. Adame, A. Notario, F. Villanueva, and J. Albaladejo // Science of the Total Environment. — 2012. — № 429. — Б. 281-291.

Murray, F.W. On the computation of saturation vapor pressure [Текст] / Murray, F.W // Meteorol. — 2018. — № 11. — Б. 203-204.

Analitis, A . Synergistic effects of ambient temperature and air pollution on health in Europe [Текст] / A. Analitis et al // project Int. J. Environ. Res. Public Health . — 2018. — № 15. — Б. 18-56.

Ashmore, M, R. Assessing the future global impacts of ozone on vegetation [Текст] / M. R. Ashmore // Plant Cell Environ. — 2005. — № 28. — Б. 64.

Knowlton, K. Assessing ozone-related health impacts under a changing climate [Текст] / K. Knowlton, J. Rosenthal, C. Hogrefe, B. Lynn, S. Gaffin, R. Goldberg et al // Environ Health Perspect. — 2004. — № 15. — Б. 57-63.

Watts, N. Health and climate change: policy responses to protect public health [Текст] / N. Watts, WN . Adger, P. Agnolucci, A. Blackstock, P. Byass, WJ. Cai et al // Lancet. — 2015. — № 386. — Б. 61-91.

Bernardino,A. D. Pollutant fluxes in two-dimensional street canyons [Текст] / A. Di Bernardino et al // Urban climate. — 2018. — № 14. — Б. 43-48.

Elminir, H.K. Dependence of urban air pollutants on meteorology [Текст] / H.K. Elminir // Sci. Total Environ. — 2005. — № 9. — Б. 54-59.

Zhang, Q. et al Transboundary health impacts of transported global air pollution and international trade [Текст] / Q. Zhang et al // Nature. — 2017. — № 543. — Б. 705-709.

Landrigan, P. J. Air pollution and health [Текст] / Landrigan, P. J. // Lancet Public Health. — 2017. — № 2. — Б. 4-5.

Zhang, X.The impact of exposure to air pollution on cognitive performance [Текст] / X.Zhang, X. Chen,& X. Zhang // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. — 2018. — № 115. — Б. 9193-9197.

REFERENCES

Banta, R. M. Alvarez et al Dependence of daily peak O3 concentrations near Houston, Texas on environmental factors: wind speed, temperature, and boundary-layer depth [Text] / R. M. Banta, C. J. Senff, R. J. Alvarez et al // Atmospheric Environment. — 2011. — № 1. — Б. 162-173.

Al'pejsova, N.K. Atmosferadagy lastaushy zattardyn koncentraciyasynyn zhel zhyldamdygyna, aua temperaturasyna taueldiligi [Tekst] / N.K. Al'pejsova, B.E. Gubasheva // Gylymғa zhol - 2023. — 2023. — B. 22-26.

Kazgidromet [Elektrondyk resurs] // Kazgidromet : [sajt]. — URL: https://www.kazhydromet.kz/.

Cai, W. Weather conditions conducive to Beijing severe haze more frequent under climate change [Text] / W. Cai, K. Li, H. Liao, H. Wang and L. Wu // Nat. Clim. Change. — 2017. —

№ 7. — Б. 257-262.

Jacob, D. J. Effect of climate change on air quality [Text] / D. J. Jacob and D. A. Winner // Atmos. Environ. — 2009. — № 43. — Б. 51-23.

T. Chen, S. Chen Characterization of air pollution in urban areas of Yangtze River Delta, China [Text] / T. Chen, S. Deng, Y. Gao, L. Qu, M. Li, and D. Chen // Chinese Geographical Science. — 2017. — № 5. — Б. 836-846.

Hu, D. J. Urban air quality, meteorology and traffic linkages: evidence from a sixteen-day particulate matter pollution event in December 2015, Beijing [Text] / D. Hu, J. Wu, K. Tian, L. Liao, M. Xu, and Y. Du // Journal of Environmental Sciences. — 2017. — № 59. — Б. 30-38.

C. Shi, R. Meteorological conditions conducive to PM2.5 pollution in winter 2016/2017 in the western Yangtze River Delta, China [Text] / C. Shi, R. Yuan, B. Wu et al. // Science Of the Total Environment. — 2018. — № 642. — Б. 1221-1232.

Mahmud, A. Climate impact on airborne particulate matter concentrations in California using seven year analysis periods [Text] / A. Mahmud, M. Hixson, J. Hu, Z. Zhao, S.-H. Chen, and

M. J. Kleeman // Atmospheric Chemistry and Physics. — 2010. — № 22. — Б. 1197-1214.

Adame, J. A. Application of cluster analysis to surface ozone, NO2 and SO2 daily patterns in an industrial area in Central-Southern Spain measured with a DOAS system [Text] / J. A. Adame, A. Notario, F. Villanueva, and J. Albaladejo // Science of the Total Environment. — 2012. — № 429. — Б. 281-291.

Murray, F.W. On the computation of saturation vapor pressure [Text] / Murray, F.W // Meteorol. — 2018. — № 11. — Б. 203-204.

Analitis, A . Synergistic effects of ambient temperature and air pollution on health in Europe [Text] / A. Analitis et al // project Int. J. Environ. Res. Public Health . — 2018. — № 15. — Б. 18-56.

Ashmore, M, R. Assessing the future global impacts of ozone on vegetation [Text] /

M. R. Ashmore // Plant Cell Environ. — 2005. — № 28. — Б. 64.

Knowlton, K. Assessing ozone-related health impacts under a changing climate [Text] /

K. Knowlton, J. Rosenthal, C. Hogrefe, B. Lynn, S. Gaffin, R. Goldberg et al // Environ Health Perspect. — 2004. — № 15. — Б. 57-63.

Watts, N. Health and climate change: policy responses to protect public health [Text] /

N. Watts, WN . Adger, P. Agnolucci, A. Blackstock, P. Byass, WJ. Cai et al // Lancet. — 2015. —

№ 386. — Б. 61-91.

Bernardino, A. D. Pollutant fluxes in two-dimensional street canyons [Text] /

A.Di Bernardino et al // Urban climate. — 2018. — № 14. — Б. 43-48.

Elminir, H.K. Dependence of urban air pollutants on meteorology [Text] / H.K. Elminir // Sci. Total Environ. — 2005. — № 9. — Б. 54-59.

Zhang, Q. et al Transboundary health impacts of transported global air pollution and international trade [Text] / Q. Zhang et al // Nature. — 2017. — № 543. — Б. 705-709.

Landrigan, P. J. Air pollution and health [Text] / Landrigan, P. J. // Lancet Public Health. — 2017. — № 2. — Б. 4-5.

Zhang, X. The impact of exposure to air pollution on cognitive performance [Text] /

X. Zhang, X. Chen, & X. Zhang // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. — 2018. — № 115. — Б. 9193-9197.

Загрузки

Опубликован

2024-03-25

Как цитировать

[1]
Губашева Б.Е., Цыганков В.И, и Альпейсова Н.Қ., «МЕТЕОРОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРДЫҢ АТМОСФЕРАЛЫҚ АУА САПАСЫНА ӘСЕРІН БАҒАЛАУ», gbj, т. 2, вып. 1(74), сс. 100–109, мар. 2024.

Выпуск

Раздел

Сельскохозяйственные Науки