АЗ КӨЛЕМДІ ГИДРОПОНИКА ЖАҒДАЙЫНДА ҚИЯР МЕН ҚЫЗАНАҚТЫҢ ӨНІМДІЛІГІН АРТТЫРУ
DOI:
https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-1-2-44-54Аннотация
Елімізде жылдың әр мезгілінде халықты тұрақты түрде сапалы жемістермен өамтамасыз етудің жолы-қолданыстағы жылыжай кешенін жаңғырту, сондай-ақ ұлттық және еуропалық стандарттардың барлық талаптарына жауап беретін жаңа жылыжайлар құру. Бұл жағдайда ең перспективалы-гидропоникалық жүйелерді қолданатын жылыжай кешендерін құру. Бұл жүйелердің бірқатар кемшіліктеріне, сондай-ақ жабдықтардың қымбаттығына қарамастан, гидропоника жүйелері бірқатар Еуропа елдерінде, Солтүстік Америкада, сондай-ақ Азия-Тынық мұхиты аймағындағы бірқатар мемлекеттерде жоғары рентабельділігін көрсетті. Үлдірлі жылыжайларда жүргізілген зерттеулер тәжірибеге тартылған қияр өсімдіктерінің өскіндері ертерек пайда болғанын, өсудің жеделдегенін, қарқынды бұталанғанын және ассимиляция бетінің бақылаумен салыстырғанда 30% артқанын көрсетті. Томат өсімдіктері де үлкен өнімділігімен сипатталды. Бірқатар морфологиялық көрсеткіштер бойынша тәжірибедегі өсімдіктер бақылауға қарағанда 1,5-2 есе жақсырақ болды. Бұл әсіресе дамудың алғашқы кезеңдерінде айқын көрінді. Жеміс беру кезеңінде тәжірибедегі қияр өсімдіктері үлкен жапырақтарымен, мол бүйірлік өсінділерімен, бір өсімдікке есептегендегі түйіннің көптігімен (50%) ерекшеленді, бұл тәжірибедегі өсімдіктердің әлеуетті өнімділігінің жоғарылағанын көрсетеді. ТОО «World Green Company» жылыжай кешенінде жүргізілген ғылыми зерттеулер аз көлемді гидропоника жағдайында қиярдың Mewa және қызанақтың Torero сорттарын өсірген тиімді екендігін көрсетті.
Библиографические ссылки
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Wang, X. Life cycle assessment of tomato production in greenhouses [Text] / X. Wang, Q. Wu, J. Zhou, Y. Chen // Acta Sci. Circumstantiae. – 2014. – № 34 (11). – P. 2940–2947. doi: 10.13671/ j.hjkxxb.2014.0761
Appolloni, E. Supplemental LED lighting effectively enhances the yield and quality of greenhouse truss tomato production: results of a meta–analysis [Text] / E. Appolloni, F. Orsini, G. Pennisi et al. // Front. Plant Sci. – 2021. – № 12. – Art. 596927. doi: 10.3389/fpls.2021.596927
Sun, L. Rootstock screening for greenhouse tomato production under a coconut coir cultivation system [Text] / L. Sun, W. Zhao, M. Jiang et al. // Chil. J. Agric. Res. – 2021. – №81 (2). – P. 202–209. doi: 10.4067/S0718–58392021000200202
Korol, V.G. Tomato hybrids recommended for growing in photoculture conditions [Text] / V.G. Korol // Vegetable Crops of Russia. – 2021. – №44. – P. 71–77. doi: 10.18619/2072–9146–2021–4–71–77
Ognev, V.V. Features of forming plants hybrids of tomato indeterminant type in spring greenhouses in southern Russia [Text] / V.V. Ognev, T.V. Chernova, E.I. Korsunov // Potato and Vegetables. – 2021. – № 8. – P. 16–20. doi: 10.25630/PAV.2021.57.85.002
Kubota, C. Greenhouse Tomato Production. Tomatoes [Text] / C. Kubota, A. de Gelder, M.M. Peet // E. Heuvelink. Walinngford : CABI. – 2018. – № 13. – P. 276–314. doi: 10.1079/9781780641935.0276
Shokila, C. Lifecycle Assessment of Tomato Production in Open Field and Greenhouse in Dharmapuri District of Tamilnadu [Text] / C. Shokila, V. Indumathi, N. Palanichamy, K. Hemaprabha // Asian Journal of Agricultural Extension, Economics & Sociology. – 2021. – P. 35–43. doi: 10.9734/ajaees/2021/v39i1030663
Bertin, N. Simulation of tomato production under photovoltaic greenhouses [Text] / N. Bertin, H. Fatnassi, G. Vercambre, C. Poncet // Acta Horticult. – 2017. – №1170. – P. 425–432. doi: 10.17660/ActaHortic.2017.1170.52
Li, Z. Combined silicon–phosphorus fertilization affects the biomass and phytolith stock of rice plants [Text] / Z. Li et al. // Frontiers in plant science. – 2020. – Vol. 11. – P. 67.
Enakiev, Y.I. Effect of seed treatment by selenium and silicon on the absorption of heavy metals by barley plants under soil drought [Text] / Y.I. Enakiev, A.A. Lapushkina, V.M. Lapushkin, I.V. Vernichenko // Bulgarian Journal of Agricultural Science. – 2021. – № 27 (2). – P. 328–332. EDN WKMDSF.
Epstein E. Silicon [Text] / E. Epstein // Annu. Rev. Plant Physiol. Plant Mol. Biol. – 1999. – № 50. – P. 641–664.
Laîné, P. Silicon promotes agronomic performance in Brassica napus cultivated under field conditions with two nitrogen fertilizer inputs [Text] / P. Laîné et al. // Plants. – 2019. – № 8 (5). – P. 137.
Akhmedova, P.M. Culture of tomato in the winter–spring turnover on a low–volume hydroponics in the conditions of Dagestan [Text] / P.M. Akhmedova, M.M. Daguzhieva // Veles. – 2020. – № 3 (81). – P. 80 –88.
Belous, O.A. Comparative analysis of tomato varieties (hybrids) for protected ground [Text] / O.A. Belous, E.G. Kravchik // Agriculture – problems and prospects. Sbornik nauchnykh trudov. Grodno, 2020. – P. 9–15.
Ivanov, A.D. Use of hydroponic technologies for growing agricultural cultures [Text] / A.D. Ivanov // Scientific provision of agro–industrial complex: materials of the XII All–Russian Conference of Young Scientists. Krasnodar, 2019. – P. 227–228.
Karpukhin, M.Y. Sorto–testing of tomato hybrids in the conditions of low–volume hydroponics [Text] / M.Y. Karpukhin, V.A. Kuimova, A.A. Pakshintseva // Agrarian education and science. – 2021. – № 4. – P. 1.
Karpukhin, M. Creating modern competitive hybrids tomato for greenhouse plants of small volume hydroponics [Text] / M. Karpukhin, S. Ignatova, V. Motov etc. // E3S Web of Conferences 282, 03025, 2021.
Komarova, A.O. Growing tomatoes on a low–volume hydroponics [Text] / A.O. Komarova, M.Yu. Karpukhin // Molodezh i nauka. – 2018. – № 7. – P. 6.
Lyan, E.E Economic and Biological Characteristics of Tomato Varieties, Hybrids When Growing in Film Unheated Greenhouses Texas [Text] / E.E. Lyan, V.V. Kim // Journal of Agriculture and Biological Sciences. – 2022. – № 3. – P. 32–37.
Sokolova, E.V. Hybrids of tomatoes for protected soil of Udmurtia [Text] / E.V. Sokolova, V.M. Merzlyakova, O.V. Korobeynikova // Potatoes and vegetables. – 2018. – № 7. – P. 39–40.
Chupkin, K.A. Sortoispatiye hybridov tomato selection firma «Gavrish» v AO «Teplichnoe» Tambov region [Text] / K.A. Chupkin, V.I. Terekhova, A.V. Konstantinovich // Vegetables of Russia. – 2019. – № 4. – P. 64–67.
REFERENCES
Wang, X. Life cycle assessment of tomato production in greenhouses [Text] / X. Wang, Q. Wu, J. Zhou, Y. Chen // Acta Sci. Circumstantiae. – 2014. – № 34 (11). – P. 2940–2947. doi: 10.13671/ j.hjkxxb.2014.0761
Appolloni, E. Supplemental LED lighting effectively enhances the yield and quality of greenhouse truss tomato production: results of a meta–analysis [Text] / E. Appolloni, F. Orsini, G. Pennisi et al. // Front. Plant Sci. – 2021. – № 12. – Art. 596927. doi: 10.3389/fpls.2021.596927
Sun, L. Rootstock screening for greenhouse tomato production under a coconut coir cultivation system [Text] / L. Sun, W. Zhao, M. Jiang et al. // Chil. J. Agric. Res. – 2021. – №81 (2). – P. 202–209. doi: 10.4067/S0718–58392021000200202
Korol, V.G. Tomato hybrids recommended for growing in photoculture conditions [Text] / V.G. Korol // Vegetable Crops of Russia. – 2021. – №44. – P. 71–77. doi: 10.18619/2072–9146–2021–4–71–77
Ognev, V.V. Features of forming plants hybrids of tomato indeterminant type in spring greenhouses in southern Russia [Text] / V.V. Ognev, T.V. Chernova, E.I. Korsunov // Potato and Vegetables. – 2021. – № 8. – P. 16–20. doi: 10.25630/PAV.2021.57.85.002
Kubota, C. Greenhouse Tomato Production. Tomatoes [Text] / C. Kubota, A. de Gelder, M.M. Peet // E. Heuvelink. Walinngford : CABI. – 2018. – № 13. – P. 276–314. doi: 10.1079/9781780641935.0276
Shokila, C. Lifecycle Assessment of Tomato Production in Open Field and Greenhouse in Dharmapuri District of Tamilnadu [Text] / C. Shokila, V. Indumathi, N. Palanichamy, K. Hemaprabha // Asian Journal of Agricultural Extension, Economics & Sociology. – 2021. – P. 35–43. doi: 10.9734/ajaees/2021/v39i1030663
Bertin, N. Simulation of tomato production under photovoltaic greenhouses [Text] / N. Bertin, H. Fatnassi, G. Vercambre, C. Poncet // Acta Horticult. – 2017. – №1170. – P. 425–432. doi: 10.17660/ActaHortic.2017.1170.52
Li, Z. Combined silicon–phosphorus fertilization affects the biomass and phytolith stock of rice plants [Text] / Z. Li et al. // Frontiers in plant science. – 2020. – Vol. 11. – P. 67.
Enakiev, Y.I. Effect of seed treatment by selenium and silicon on the absorption of heavy metals by barley plants under soil drought [Text] / Y.I. Enakiev, A.A. Lapushkina, V.M. Lapushkin, I.V. Vernichenko // Bulgarian Journal of Agricultural Science. – 2021. – № 27 (2). – P. 328–332. EDN WKMDSF.
Epstein E. Silicon [Text] / E. Epstein // Annu. Rev. Plant Physiol. Plant Mol. Biol. – 1999. – № 50. – P. 641–664.
Laîné, P. Silicon promotes agronomic performance in Brassica napus cultivated under field conditions with two nitrogen fertilizer inputs [Text] / P. Laîné et al. // Plants. – 2019. – № 8 (5). – P. 137.
Akhmedova, P.M. Culture of tomato in the winter–spring turnover on a low–volume hydroponics in the conditions of Dagestan [Text] / P.M. Akhmedova, M.M. Daguzhieva // Veles. – 2020. – № 3 (81). – P. 80 –88.
Belous, O.A. Comparative analysis of tomato varieties (hybrids) for protected ground [Text] / O.A. Belous, E.G. Kravchik // Agriculture – problems and prospects. Sbornik nauchnykh trudov. Grodno, 2020. – P. 9–15.
Ivanov, A.D. Use of hydroponic technologies for growing agricultural cultures [Text] / A.D. Ivanov // Scientific provision of agro–industrial complex: materials of the XII All–Russian Conference of Young Scientists. Krasnodar, 2019. – P. 227–228.
Karpukhin, M.Y. Sorto–testing of tomato hybrids in the conditions of low–volume hydroponics [Text] / M.Y. Karpukhin, V.A. Kuimova, A.A. Pakshintseva // Agrarian education and science. – 2021. – № 4. – P. 1.
Karpukhin, M. Creating modern competitive hybrids tomato for greenhouse plants of small volume hydroponics [Text] / M. Karpukhin, S. Ignatova, V. Motov etc. // E3S Web of Conferences 282, 03025, 2021.
Komarova, A.O. Growing tomatoes on a low–volume hydroponics [Text] / A.O. Komarova, M.Yu. Karpukhin // Molodezh i nauka. – 2018. – № 7. – P. 6.
Lyan, E.E Economic and Biological Characteristics of Tomato Varieties, Hybrids When Growing in Film Unheated Greenhouses Texas [Text] / E.E. Lyan, V.V. Kim // Journal of Agriculture and Biological Sciences. – 2022. – № 3. – P. 32–37.
Sokolova, E.V. Hybrids of tomatoes for protected soil of Udmurtia [Text] / E.V. Sokolova, V.M. Merzlyakova, O.V. Korobeynikova // Potatoes and vegetables. – 2018. – № 7. – P. 39–40.
Chupkin, K.A. Sortoispatiye hybridov tomato selection firma «Gavrish» v AO «Teplichnoe» Tambov region [Text] / K.A. Chupkin, V.I. Terekhova, A.V. Konstantinovich // Vegetables of Russia. – 2019. – № 4. – P. 64–67.
