БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДАҒЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ АУМАҚТАРЫН ЛАНДШАФТТЫҚ-ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БАҒАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-1-2-134-143Ключевые слова:
ландшафт, ауылшаруашылық жерлері, жер қоры, экологиялық факторларАннотация
В статье была проведена оценка современного ландшафтно-экологического состояния земельного фонда на территории Западно-Казахстанской области. Показаны факторы, влияющие на сельскохозяйственные ландшафты. Выявлены показатели антропогенной группы возникновения экологической опасности в ландшафтах, такие как освоение (отношение сельскохозяйственных угодий к общей площади земель), вспашка (отношение пахотных угодий к сельскохозяйственным угодьям) и другие экологически опасные объекты, влияющие на состояние ландшафтов под воздействием сельского хозяйства.
При анализе ландшафтных условий территории, наряду с влиянием антропогенных факторов на изменение природной среды, необходимо учитывать тенденции естественного развития ландшафта, возможность неблагоприятных процессов для сельскохозяйственного производства, наряду с влиянием антропогенных факторов на изменения природной среды. Все природные компоненты ландшафта рассматриваются и изучаются с точки зрения их влияния на характер землепользования в данной местности. Анализ ландшафтной неоднородности и изменчивости (динамика ландшафта) представляет собой систему оценки природных компонентов как отдельных ландшафтных комплексов, так и общего ландшафта. Основными причинами деградации земель являются эрозия и дефляция почвы. Эрозия вызвана неправильным использованием земли, чрезмерным выпасом скота, неправильными методами ведения сельского хозяйства и уничтожением травы и лесной растительности.
Библиографические ссылки
2019-2020 жылдарға арналған ҚР жай-күйі және оны пайдалану туралы жиынтық талдамалық есеп // Жер ресурстарын басқару комитеті. - Нұрсұлтан, 2020. – (http://cawater-info.net/bk/land_law/files/kz-land2019.pdf).
Гельдыева, Г.В. Ландшафтно-экологические проблемы природопользования приграничных террриторий Республики Казахстан [Текст]: учеб. пос. / Г.В. Гельдыева, Т.А.Басова. - Алматы, 2011. - 340 с.
Джаналиева, Г.М. Теоретические и методологические проблемы географии [Текст]: учеб. пос. / Г.М. Джаналиева. - Астана : КазУЭФиМТ, 2008. - 300 с.
Ахмеденов, К.М. Эколого-геограические аспекты оптимизации землепользования Западно-Казахстанской области Казахстан [Текст]: учеб. пос. / К.М. Ахмеденов. - Уральск, 2013. - 185 с.
Петров, В.И. Оценка стоимости земельных участков [Текст]: учеб. пос. / В.И. Петров, М.А. Федотова. – 2 изд., перераб. – М. : КНОРУС, 2008. – 224 с.
Спектр, М.Д. Оценка использования земельных ресурсов [Текст]: учеб. пос. / М.Д. Спектр. – Астана : Фолиант, 2016. – 300 с.
«Қазақстанның ауыл, орман және балық шаруашылығы 2019-2021» Қазақстан Республикасының статистикалық деректері. – Қазақстан Республикасының Статистика агенттігі. – (http://www.stat.gov.k).
«Жер учаскелері жеке меншікке берілген кезде, мемлекет немесе мемлекеттік жер пайдаланушылар жалға берген кезде олар үшін төлемақының базалық ставкаларын, сондай-ақ жер учаскелерін жалдау құқығын сатқаны үшін төлемақының мөлшерін белгілеу туралы» [Текст]: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 22 тамыздағы №890 қаулысы // Нормативтік құқықтық актілер жинағы – Астана: Заңгер, 2018. – Б. 6-12.
Қазақстанның жер ресурстарының жай-күйі / қоршаған ортаның жай-күйі туралы және табиғи ресурстарды пайдалану туралы Ұлттық баяндама. – (http://newecodoklad.ecogosfond.kz/2016/zemlya/).
Қазақстан Республикасының Жер кодексі. – Алматы: Заңгер, 2018. (https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=33479343).
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Кодексі (Салық кодексі). – 2017. – (https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=36148637).
Смирнова, Ж.В. Кадастровые проблемы и пути их решения / Ж.В. Смирнова // Материалы Национальной научной конференции. – 2020. - №4. – С.22-26. (https://cyberleninka.ru/article/n/kadastrovye-problemy-i-puti-ih-resheniya).
«Ecosphere» журналының сайты. - (https://esajournals.onlinelibrary.wiley. com/doi/10.1002/ecs2.2650).
Мемлекеттік меншіктегі жер учаскелерін немесе тұрақты жер пайдалану құқықтарын сатып алу-сату Тәртібін бекіту туралы [Текст] ҚР Үкіметінің 10.12.2011 ж. № 1511 Қаулысы // нормативтік актілер жинағы. – Астана: Заңгер, 2018. – 105 б.
2017-2023 жылдары Қазақстан Республикасының қоршаған ортасының жай-күйі туралы ақпараттық бюллетень // Қазгидромет. Экологиялық мониторинг департаменті. - Нұрсұлтан (https://www.kazhydromet.kz/ru/ecology/ezhemesyachnyy-informacionnyy-byulleten-o-sostoyanii-okruzhayuschey-sredy).
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту және Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 17 қаңтардағы № 7 бұйрығы. – (https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=36180912#pos=2;-111).
«Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 30 қарашадағы № 109-II Заңы. – (https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1020914).
Daniyarova, M.T. Qualitative condition of agricultural lands of agricultural lands of the Republic of Kazakhstan. Problems of AgriMarket / M.T. Daniyarova. – 2020. - №4. – С.183-190. - (https://doi.org/10.46666/2020-4-2708-9991.23).
Lepikhina, O.Y. To present problems of real estate cadastral valuation / O.Y.Lepikhina, Y.F. Ososkova // RUDN Journal of Economics. – 2018.- (https://DOI:10.22363/2313-2329-2018-26-1-19-27).
Bondareva, N.A. Registry Errors in the Cadastre under Modern Conditions / N.A.Bondareva // Accounting. Analysis. Auditing. – 2019. – (https://DOI: 10.26794/2408-9303-2019-6-2-68-74).
Осенняя, А.В. Methodology and problems of collecting initial market information for cadastral valuation of real estate objects / А.В.Осенняя, Б.А. Хахук, А.А. Кушу, Н.И. Хушт // Voprosy regionalnoj ekonomiki. – 2021. – (https://DOI: 10.21499/2078-4023-48-3-120-130).
Gadasin, L. The cadastral value as a tool for monitoring the real estate market value / L.Gadasin, M.Laskin, E.Zaytseva // St Petersburg University Journal of Economic Studies. – 2021.- (https://DOI: 10.21638/spbu05.2021.104).
Barsukova, G.N. Problems of methodological support of the state cadastral valuation of real estate in the Krasnodar region / G.N.Barsukova, M.I. Kolodnaya // British journal for social and economic research. – 2018. – (https://DOI: 10.22406/bjser-18-3.4-23-31).
Tulemisova G., Abdinov R., Kabdrakhimova G., Janetov T. Ecological state of the river Ural. Chemical Bulletin of Kazakh National University, vol. 85, no. 2, pp. 18-24. DOI: 10.15328/cb808
REFERENCES
Gorbatovskij, A.V. Adaptivnaya intensifikaciya sel'skogo hozyajstva: principy i napravleniya [Tekst] / A.V. Gorbatovskij, O.N. Gorbatovskaya // Ekonomicheskie voprosy razvitiya sel'skogo hozyajstva Belarusi. – 2022. – №. 38. – S. 76-84.
Baktybekov, K. Rezul'taty ispol'zovaniya kosmicheskih tekhnologij v upravlenii sel'skohozyajstvennymi resursami Respubliki Kazahstan [Tekst] / K. Baktybekov, G. Kabzhanova,
A. Aimbetov, G. Kabdulova, B. Rahimzhanov, A. Zelenovskij // 18-ya Mezhdunarodnaya nauchno-tekhnicheskaya konferenciya «Ot snimka k cifrovoj real'nosti: distancionnoe zondirovanie Zemli i fotogrammetriya».– 2018.
Sarsenova, A. A. Ustojchivoe obrashchenie s othodami proizvodstva dlya povysheniya plodorodiya pochv. [Tekst] / A.A. Sarsenova // Uchebnoe posobie: Almaty, ESPI, 2021. – 100 s.
Myslyva, T. et al. Efficiency of interpolation methods based on GIS for estimating of spatial distribution of pH in soil [Text] / Т. Myslyva // Baltic Surveying.–2019.–V.11.–P.53-59.
Oliver, V.A. Sampling in Precision Agriculture. Geostatistical Applications for Precision Agriculture [Text] / V.A. Oliver, R. Kerry, Z.L. Frogbrook // Springer Science + Business Media B.–V., 2010. P. 35–64.
Lark, R.M. Estimating variograms of soil properties by the method-ofmoments and maximum likelihood [Text] / R.M. Lark // European Journal of Soil Science, 2000. V. 51. P. 717–728.
Pask, A. Physiological breeding II: A field guide to wheat phenotyping [Text] / A. Pask, J. Pietragalla, D. Mullan // CIMMYT, Mexico.-2012. https://doi.org/10.1017/CBO9781107415324.004
Bell, M. A. Guide to plant and crop sampling: measurements and observations for agronomic and physiological research in small grain cereals [Text] / M. A. Bell, R. A Fischer // Guide – CIMMYT, 1994.
Wheat growth guide. In AHDB Cereals & Oilseeds (Agriculture and Horticulture Development Board). [Text] – (https://cereals.ahdb.org.uk/media/185687/g66- wheat-growth-guide.pdf)
Buldakova, E. D. Trebovaniya k dannym dzz dlya opredeleniya sostoyaniya rastitel'nogo pokrova [Tekst] / E.D. Buldakova // Vestnik magistratury. – 2021. – №. 6-3 (117). – S. 4-6.
Myl'nikov, M.M. Korrelyacionnyj i regressionnyj analiz kolichestvennyh pokazatelej vypolneniya uchebnyh zadanij [Tekst] / M.M. Myl'nikov, O.V. Kulikova // Sovremennye naukoemkie tekhnologii. – 2013. – №. 6. – S. 61-62. – (https://top-technologies.ru/ru/article/view?id=31978)
Isfan, D. et al. Relationships between nitrogen rate, plant nitrogen concentration, yield and residual soil nitratenitrogen in silage corn [Text] / D. Isfan // Communications in soil science and plant analysis. – 1995. – V. 26. – №. 15-16. – P. 2531-2557.
Debaeke, P. Relationship between the normalized SPAD index and the nitrogen nutrition index: application to durum wheat [Text] / P. Debaeke, P. Rouet, E. Justes // Journal of plant nutrition. – 2006. – V. 29. – №. 1. – P. 75-92.
Ziadi, N. et al. Chlorophyll measurements and nitrogen nutrition index for the evaluation of corn nitrogen status [Text] / N. Ziadi // Agronomy Journal. – 2008. – V. 100. – №. 5. – P. 1264-1273.
Errecart, P.M. et al. Leaf nitrogen concentration and chlorophyll meter readings as predictors of tall fescue nitrogen nutrition status [Text] / P.M. Errecart // Field Crops Research. – 2012. –
V. 129. – P. 46-58.
