МАҚТА ЖИНАЙТЫН КОМБАЙН ШАНАҒЫН ОҢТАЙЛАНДЫРУДЫҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ МОДЕЛІ
DOI:
https://doi.org/10.52578/2305-9397-2025-4-3-270-278Аннотация
Мақалада мақта жинайтын шетелдік және отандық мақта комбайндары бункерінің оңтайлы
параметрлерін негіздеу технологиясы және оның математикалық моделі туралы баяндалады.
Машинамен мақта жинау технологиясы күрделі операциялардың бірі болып саналады, яғни
шитті мақтаны жинау мен тасымалдау жұмыстарын оңтайландыру, мақта комбайындары
өнімділігін арттыруға біршама көмегін тигізеді.
Мақта жинаудың технологиялық процесі мақта алқабын машинамен теруге дайындау,
мақтаны комбайнмен жинау және тасымалдау секілді жұмыстарды қамтиды, сондықтан мақта
жинайтын және тасымалдайтын құрылғылардың жұмыс режимін оңтайландыру және негіздеу
үлкен мәнге ие.
Жоғарыдағы маңызды тапсырмаларды шешу жалпы ғылыми сипат алады, өйткені қазіргі
таңда мақта жинайтын комбайндар шанағының технологиялық сыйымдылығын оңтайландырудың
жалпы қабылдаған әдістемесі жеткілікті түрде зерттелмеген. Осы бағытта зерттелген ғылыми
жұмыстардың көшілігі тек мақта комбайны шанағын ғана қамтығандықтан, көлік-тасымал
агрегаттарын қоса есептегенде, мақта комбайны шанағының технологиялық сыйымдылығын тиімді
пайдаланудың кешенді математикалық моделін қарастыру өзекті мәселе болып отыр.
Мақалада қарастырылатын математикалық модель мен оңтайландыру жұмыстары осы
жоғарыда келтірілген кемшіліктерді ескере отырып, машинамен мақта жинаудың технологиялық
прцесін ықшамдауға өз септігін тигізеді.
Библиографические ссылки
Talibaev, A. Innovation of raw cotton technology [Text] // A.Talibaev.,M.Tukhtabaev. «Desert wheel tractor and agricultural machines aggregated to it». IJARSET. India, Vol. 6,Issue 9. Available: www. Ijarset. Com
Mamadjanov, S.I. Perspective Technology to Improve Arid Pastures [Text] // S.I.Mamadjanov., M.A.Tukhtabaev «International Journal of Recent Technology ang Engineering» (AJRTE). – India, 2020, Volume-9, Issue-1, pp. 802-811. DOI:10.35940/A1496.059120
Усаров, С. «Технология уборки хлопка-сырца вертикально шпиндельной хлопкоуборочной машиной»[Текст] // С.Усаров., А.Н. Михайловский «Машиносозликда инновациялар, энергиятежамкор технологиялар ва ресурлардан фойдаланиш самарадорлинги ошириш». –Наманган, 28-29 май.2020.–302-308б.
Ризаев, А.А. «Разработка 4-х рядной хлопкоуболрочной машины для разового сбора хлопка» [Текст] // Международная научно-практическая конференция «Проблемы механики». – Самарканд, 26-27 Октябрь 2021. С-69-81.
Усаров, С. Совершенствование технологии машинного сбора урожая хлопчатника[Текст]//С.Усаров., А.Н.Михайловский. Международная научно-практическая конференция «Переспективы развития науки в современном мире», г.Уфа., 2018, С. 48-55.
Усаров, С. «Об эффективности различных технологий уборки урожая хлопка»[Текст]// Международная научно-практическая конференция «Итоги и переспективы развития агропромышленного комплекса» Прикаспийский НИИ аридного земледелия. –Соленое Займище, 2019.–С. 542-545.
Абдуалиев, У.А. Комплексная уборка хлопко-сырца механизированным способом [Текст]// Universum: Технические науки: электрон. Науч. Журн. 2020.№1(70) URL:http://ubiversum. Com/ru/tech/archive/item/8713
Усаров, С. Некоторые результаты усовершенствования технологии уборки урожая хлопка [Текст] //С.Усаров., А.Н.Михайловский, «Заманавий тадқиқотлар, инновациялар, техника ва технологияларнинг долзарб муаммолари ва риволаниш тенденциялари» мавзусидаги Республика миқиесидаги илмий-текхник анжумани матираллари туплами.–қисм. Жжизак, 2018.–Б. 43-46.
Спеваков, Р.И. Усовершенствованная технология машинно-тракторного парка [Текст] //Р.И.Спеваков, Сельскохозяйственные машины и технологии. 2016. №5.45-48. DOI 10.22314.2073-7599-216.6.45-48
Спеваков, Р.И. К проблеме разработки и создания быстроагрегатируемой с трактором хлопкоуборочной машины для фермерских хозяйств[ Текст] //Р.И.Спеваков., А.Глущенко., А.Ризаев. Проблемы механики.2003. №4.-С. 23-28.
Спеваков, Р.И. Прогрессивная технология возделывания хлопчатника раннего созревания и эффективная ее уборка [Текст]//Р.И.Спеваков.,Е. Холтеров.Труды ТИИИМСХ.–Ташкент, 2009.
Ташболтаев,М.Т. Пахта далаларини машина теримига тайерлаш ва теримни сифатли утказишга доир тавсиялар [Текст]//М.Т.Ташболтаев., С.А.Усаров., Н.Михайловский. –Тошкент, ТҚХТЗ, 2017.–60б.
Михайловский, А.Н. О работе хлопкоуборочного аппарата с 14-ти шпиндельными барабанами [Текст] //А.Н.Михайловский., С.А.Усаров. «Фан-техника, таьим ва технологиялар: долзарб муаммолар ва ривожланиш тенденциялари» мавзусидаги имий-техник анжумани материаллари туплами (2-қисим). –Джизак, 2017. –Б. 207-210.
Михайловский, А.Н. О возможности совершенствования хлопкоуборочных машин [Текст] //А.Н.Михайловсктй., С.Усаров. «Фан-техника, тальим ва технологиялар: долзарб муаммолар» мавсусидаги имий-техник анжумани материаллары туплами (2-қисм). –Джизак, 2017.–Б. 203-206.
Усаров, С. Результаты и направления НИР по совершенствованию хлопкоуборочных машин [Текст] // С.Усаров., А.Н.Михайловский. «Юкорт самарали қтшлоқ хужалик машиналарини яратиш ва улардан фойдаланиш даражасини ошириш» Республика илмий-амалий конференцияси илмий мақолалар туплами. –Гулбахор, 2017. –Б. 205-209.
Киртбая, Ю.А. Организация использования машинно-тракторного парка [Текст] // Ю.А.Киртбая. Учебное пособие. –Москва.: Колос, 1974, –С. 1974-288.
Ташболтаев, М. «Хлопкоуборочный аппарат» [Текст] // М.Ташболтаев., А.Н.Михайловский., С.Усаров. Заявка на полезную модель № FAP 2020 0106, подана в Агентство по электронной почте (письмо №01/17–104 от 22.05.2020 г.).
Сюй, Сян. Оптимизация технологического обслуживания зерноуборочных комбайнов в условиях КНР [Текст] // Сян Сюй. –Автореферат. ..дис. канд. Тех. Наука. –Москва, –1993. –С. 18.
Спеваков, Р.И. Повышение эффективности подготовки растений к механизированному сбору хлопка [Текст] // Р.И.Спеваков., С.Усаров. Проблемы развития агроинженерной службы в фермерских хозяйствах.– Гулбахор. – 2008.
